اجرت المثل ایام تصرف

✅ این مطلب حقوقی توسط  وکیل پایه یک دادگستری حسن اسماعیلی تایید شده است.  

اگر ملکی در اختیار شخصی غیر از مالک باشد و او بدون اجازه مالک از آن استفاده کند، مالک می‌تواند بابت مدتی که ملک در تصرف آن شخص بوده، مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف کند. این مبلغ در واقع اجاره بهایی است که شخص متصرف باید بابت استفاده از ملک پرداخت کند، حتی اگر قراردادی بین آن‌ها وجود نداشته باشد. بنابراین، هر زمان که کسی بدون رضایت شما از ملک، مغازه، زمین یا خانه‌تان استفاده کرده باشد، حق دارید برای آن مدت از او اجرت‌المثل دریافت کنید. دادگاه با استفاده از نظریه کارشناس رسمی دادگستری، مبلغی متناسب با نوع ملک، مدت تصرف و ارزش منطقه تعیین می‌کند.

شرایط اصلی دریافت اجرت‌المثل ایام تصرف

اجرت‌المثل ایام تصرف شامل چه املاکی می‌شود؟

اجرت‌المثل می‌تواند شامل املاک مسکونی، تجاری، اداری، زمین، مغازه و حتی پارکینگ یا انباری باشد، به شرط آنکه تصرف بدون مجوز یا خارج از حدود قرارداد صورت گرفته باشد.

مثال:

اگر مستأجر پس از پایان مدت اجاره، ملک را تخلیه نکند، از آن تاریخ به بعد، موظف به پرداخت اجرت‌المثل است، حتی اگر اجاره‌نامه تمام شده باشد.

چه زمانی نمی‌توان اجرت‌المثل گرفت؟

در موارد زیر، امکان دریافت اجرت‌المثل وجود ندارد:

• تصرف با رضایت مالک و به صورت رایگان (مثلاً سکونت پدر و مادر در خانه فرزند)
• وجود قرارداد اجاره و پرداخت اجاره‌بها
• مالک بودن متصرف (مثلاً دو نفر شریک‌اند و یکی از آن‌ها در ملک ساکن است)

جدول | تفاوت اجرت‌المثل ایام تصرف با اجاره‌بها

مراحل قانونی مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف

1. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
2. ارائه مدارک مالکیت
3. اثبات تصرف غیرمجاز توسط خوانده
4. ارجاع پرونده به کارشناس رسمی برای تعیین مبلغ
5. صدور رأی توسط دادگاه و امکان اجرا از طریق اجرای احکام

مدارک مورد نیاز برای مطالبه اجرت‌المثل

مواد قانونی مرتبط با اجرت‌المثل ایام تصرف

ماده ۳۲۰ قانون مدنی

هر کس مال غیر را بدون اذن صاحب آن، عدواناً استعمال کند، ضامن اجرت‌المثل آن خواهد بود، اگر چه استیفاء منفعت نکرده باشد.

تفسیر:
صرف استفاده از مال دیگران بدون اجازه (یعنی تصرف عدوانی یا حتی سکوت مالک) باعث می‌شود شخص متصرف بدهکار باشد، حتی اگر منفعت مالی خاصی هم به دست نیاورده باشد.

ماده ۱۰ قانون مدنی

قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد کرده‌اند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد، نافذ است.

تفسیر:
اگر توافق خاصی بین مالک و متصرف درباره رایگان بودن استفاده وجود داشته باشد، قابل استناد است و مانع دریافت اجرت‌المثل خواهد شد.

ماده ۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی

دعاوی مالی مانند اجرت‌المثل باید در دادگاه محل وقوع ملک مطرح شوند.

تفسیر:
اگر مالک در شهری ساکن است ولی ملک در شهر دیگری قرار دارد، باید دعوای اجرت‌المثل در محل ملک مطرح شود، نه محل سکونت مالک.

چه عواملی در تعیین میزان اجرت‌المثل مؤثر است؟

• نوع ملک (تجاری، مسکونی، زمین)
• موقعیت مکانی و ارزش منطقه‌ای
• مدت زمان تصرف
• استفاده واقعی از ملک (آیا منفعت برده شده یا خیر)

عواملی که باعث افزایش مبلغ اجرت‌المثل می‌شوند

آیا اجرت‌المثل قابل توافق یا بخشش است؟

بله، مالک می‌تواند با متصرف توافق کند که از مبلغی از اجرت‌المثل صرف نظر کند یا به صورت اقساط پرداخت شود. این توافق می‌تواند پیش از طرح دعوا یا حتی پس از صدور حکم نیز انجام شود.

چه وکیلی برای اجرت‌المثل مناسب است؟

وکیل ملکی متخصص باید:

• سابقه موفق در پرونده‌های مشابه داشته باشد
• به ارزیابی کارشناسی مسلط باشد
• در جلسات دادرسی بتواند اثبات تصرف غیرمجاز را دقیق انجام دهد
• روند اجرای حکم را پیگیری کند تا مبلغ دریافت شود

نتیجه‌گیری و توصیه نهایی

اگر شما مالک ملکی هستید که بدون اجازه شما در اختیار دیگران قرار گرفته، یا مستأجری ملک شما را پس از پایان قرارداد تخلیه نکرده، می‌توانید با مراجعه به دادگاه و طرح دعوای اجرت‌المثل ایام تصرف، حق قانونی خود را باز پس بگیرید.

اگر شما یا اطرافیانتان درگیر پرونده‌ای با چنین موضوعی هستید، مشاوره با یک وکیل ملکی در تهران می‌تواند روند قضایی را بسیار بهتر و سریع‌تر پیش ببرد.

همچنین در صورت نیاز به مشاوره با وکیل، هم‌اکنون می‌توانید از طریق چت زنده (دکمه چت) در گوشه پایین سمت راست سایت با ما در ارتباط باشید تا شما را به وکیل مربوطه متصل کنیم.

برای وصل شدن به وکیل کلیک کنید: (ما الان آنلاین هستیم)

برای وصل شدن به وکیل کلیک کنید